Maslow ve Kierkegaard Bağlamında Götüm Üzerine...

Dün akşam yaptığım bir telefon görüşmesi, önümüzdeki birkaç gün içerisinde hayatımda sıra dışı bir takım gelişmeler olacağı yönünde tedirginliğe soktu beni. Arayan Diyarbakır’daki üst düzey yöneticiydi, benden iki sene kıdemli, İstanbul’da senelerce beraber çalıştık, birbirimizi iyi tanıyoruz; beni sever ve takdir eder, benim de ona sevgi ve saygım çok büyük. Her ciddi, medyatik olaydan sonra arar, hatırını sorar, moral veririm kendisine. Düzgün biri. Bu yaz görev süresi bitip Batıya dönecek. Benim gibi O da rütbe terfi sınavı mağduru ve doğrusu kendim için olduğundan çok daha fazla üzüldüm O’nun için: Dört yıldır yaşadığı dayanılmaz gerilim, stres, yoğunluk gibi olumsuz etmenlerin yanında bu gaileleri aşmada gösterdiği başarı göz önünde bulundurulmuş olsaydı eğer, terfiyi ve takdir edilmeyi sonuna kadar hak eden biriydi. Neyse, pat diye aradı akşam vakti, hoş beş sonrası doğruca konuya girdi: (Not: Aşağıdaki diyalogta ‘bulaşıkçılık’ kelimesi, uzmanlık alanımın müstearı olarak kullanılmaktadır.)

-       -Oğuz, biliyorsun x ve y bu sene görev süreleri dolduğundan Batı’ya dönecekler.

-       -Evet Abi, kurtuluyorlar çok şükür.

-       -Açıkçası burada işini bilen, güvenilir bir bulaşıkçı kalmıyor kardeş. Batıdan kimi gönderirler bilmiyorum ama aklıma sen geldin. Bu işi senden daha iyi yapacak birini de tanımıyorum.

-       -…

-       -Orada mısın?

-       -Evet abi, dinliyorum.

-       -Senin Erzurum’da ziyan olduğunu düşünüyorum, geçen sene nasıl böyle bir planlama yaptılar bilmiyorum, o zaman da şaşırmış, anlamamıştım ama şimdi Ankara’yı arayıp senin buraya tayin edilmen görüşümü onlara teklif etmeden önce sana sormak istedim. Buraya gelmek ister misin?

-       -Abi, Erzurum’a ayak bastığım ilk gün bu konu benim de aklıma gelmişti, bu şehri hiç sevmedim, hatta bizzat Ankara’ya gidip bu talepte bulunacaktım ama kısa süre sonra Kobani eylemleri yaşanınca fikrimi değiştirdim. Erzurum hiçbir şekilde sevilecek bir şehir değil ama en azından güvenli. Orada ise güvenlik en büyük sorun abi, biliyorsun, yaşıyorsun.

-       -Canım kardeşim, lojmanının ve iş yerinin bulunduğu yer şehrin en güvenli yeri, bu taraflarda bir şey olmuyor. İyi düşün, bir sene kâra geçeceksin, biliyorsun Diyarbakır dört sene. Altına sıfır araba verilecek, kurum binası zaten yeni, pırıl pırıl. Lojmanın da sıfır. Bence sen bir sigara iç, beş dakika sonra beni ara.

-       -Abi şu an içiyorum zaten.

-       -İyi o zaman, Oğuz bak kardeşim bu devletin işi. İstanbul’da yetişmiş bir bulaşıkçıdan başkası burayı götüremez kanaatindeyim. Açık söylüyorum, senin gibi bir bulaşıkçıya ihtiyaç var burada. Hem Erzurum’da gözden uzaktasın, gözden ırak olan gönülden de ırak olur. Bence sen Diyarbakır’ın adamısın.

-       -Abi, ben istekli değilim ya. Yani beni biliyorsun, Ankara’dan emir gelirse vakti zamanında içimize işleyen lanet olası iş ahlakı yüzünden itiraz edebilmem mümkün değil, ama sorulursa istekli olmadığımı da söylerim yani. (Diyemiyorum da ‘rütbe verdikleri güvenilir bir kişiyi göndersinler, sen zaten dönüyorsun Batı’ya’, çünkü O’na da rütbe vermediler ve buna rağmen işine o kadar sadık ve özenli ki, kendisinden sonra hizmetin sürekliliğini ve kalitesini dert ediyor adam.)

-       -Peki, sana sormadan bir şey yapmak istemedim. Öyle olsun.

-       -Sağolun abi.  

Sayfanın sağ sütununda yaklaşık bir yıldır Kierkegaard’tan bir alıntı duruyor. Muhtemelen oraya ilk yazdığımda okudunuz, sonra bir daha bakmadınız. Şimdi sizden rica ediyorum, üşenmeyin, bir kez daha göz atın o pasaja.

Kierkegaard özetle şöyle diyor: “İki olasılık var: Ya yapacaksın, ya da yapmayacaksın. Benim samimi görüşüm şudur, ister yap, ister yapma, her ikisinden de pişman olacaksın.”

Yukarıda kaydını düştüğüm telefon görüşmesi, cinin şişeden çıkması gibi bir şey. Sözünü ettiğim yetkili kişi bunu düşünüyorsa, sadece O değil, herkes bu fikre kapılabilir demek bu. Kusursuz bir bulaşıkçı değilim ama işimi iyi yaptığımı da biliyorum. İnisiyatif almakta da salak gibi cesur davrandığım çoktur, bu da genelde büyük amcaları tatmin eden bir unsur. Kimse kararsız ve çekingen biriyle çalışmak istemez. Neyse, self advertising yapmaya gerek yok.

Şimdi bu bağlamda Maslow’un piramidine bakalım.

Özetle, tek çekincem can korkusu, göt korkusu. Eh, bu da çok ufak bir şey sayılmaz değil mi?

Hepsi bir yana, meslek hayatımda Erzurum’u değil, hep Diyarbakır’ı istemiştim ben şark görevi için. (e.g. *) Bugün bile oradaki arkadaşlarımı sık sık arayıp hem hallerini, hem de şehri soruyorum meraktan. Çünkü, bir yanım gizliden gizliye orayı istiyor hala. Uyuşuk, tembel çalışma ortamlarına değil, işkoliklerin ağzına layık yoğun ve gerilimli tempolara alışığım ben. Ama, işte, götümü de seviyorum. Başka götüm yok ki. Kaybetmek iyi olmaz.

Son planda gene Kierkegaard’a kulak verelim:

“(…) Diyorsun ki; ‘ya bunu yapabilirim ya da şunu, ama neyi yaparsam yapayım ikisi de aynı derecede yanlış, bu yüzden hiçbir şey yapmıyorum.’(…)”

Tıpkı şerefsiz Danimarkalının sanki bana hitaben yazdığı gibi, hiçbir şey yapmadan bekliyorum. Git derlerse giderim, gitmek istiyor musun diye sorsalar cevabım hayır, kalmak istiyor musun deseler cevap gene hayır.

Hiçbir şey istemiyorum a.q. !