Bugün Dünya Çeviri Günüymüş. Kitab –ı Mukaddes’i Latinceye tercüme eden Aziz Jerome’nin öldüğü 30 Eylül gününü çeviri bayramı olarak kutluyor dünya. (Adam 347’de doğup 420 senesinde hayata veda etmiş, bu da bizi Roma İmparatorluğunun Hristiyanlığı resmen kabul ettiği tarih olan 313 senesinde ortada Latince yazılmış bir Kitab-ı Mukaddes olmadığını sonucuna götürüyor. Millet güya din değiştirmiş ama neye inandıklarını bilmiyormuş demek. Neyse, geçelim.) Hristiyanlığın bu önemli eşiğine imza atan kişinin yüzü suyu hürmetine kutlanılan bu günde, gazetelerde okudum ki ülkemizde de sergili, dans gösterili, canlı müzikli bir program yapmış bizim çevirmen örgütleri. Kesin beleş kokteyl ve açık büfe bir şeyler de vardır.
 |
| Körler, sağırlar, birbirlerine kuru pasta tutarlar. |
Birbirlerine yayıncıları şikâyet edip ücretlerin düşüklüğünü, telif sorununu vs. konuşmuşlardır, tabi mahkemelere düşen meslektaşlarına destek yorumları da gitmiştir bol bol. Bütün bunların hepsi haklı yakınmalar; ama zaten her meslek grubunun şikâyeti var: Unutulmasın ki doktorları ve hemşireleri dövüyorlar, öğretmenleri de öldürüyorlar bu ülkede… Çevirmenler de iki kelime İngilizceyi ya da bir başka yabancı dili bir araya getirebilen her işsiz/ya da tuzu kuru insanın kendisini çevresine çevirmen olarak lanse etmesinden ve eş/dost/tanıdık vesilesiyle aldıkları işlerde de kaliteyi dibe düşürmelerinden rahatsızlardır; sözünü ettiğim kalite düşüklüğü zaten kitapla, okumakla pek ilgisi olmayan Türk İnsanına ürün sunan pişkin yayıncıların “bunlar için hangi boku basıp raflara yerleştirsek biraz reklamla okurlar zaten, önemli olan ürün değil, pazarlama.” yaklaşımlarıyla işine geliyor. Kalitesizlik masrafı düşürür çünkü. Martı etinden yapılan tavuk döner ya da çimentosundan, demirinden çalınmış bir inşaat neyse, berbat bir çeviri ile içine sıçılmış kitap da aynı şey. Ucuz.
Bu ayın ilk haftasında bir takım resmi temaslarda bulunmak için (çok havalı bir cümle kurduğumun farkındayım) Lahor şehrine giden heyette yer almıştım, görüşmeler ve toplantılarla geçen günlerin ardından kentin tarihi ve turistik mekânlarını gezmeye ayrılan zamanda ziyaret ettiğimiz yerlerden biri de Lahor Müzesiydi. Büyülenmiş halde müzeyi dolaşırken, yazma eserler bölümünde Mesnevi, Gülistan gibi kitapların arasında gözüm kalın, epeyce kalın bir kitaba denk geldi, bir baktım altındaki etikete: Mahabharata. Farsça’ya yapılan tercümesi, 1897 senesinde el yazması ile yazılmış. (Nestalik Hattıyla...) İçim eridi o an. Benim ancak Can Yayınlarından çıkan suyunun suyunun suyunun suyu nevinden J. Claude Carriere özetlemesini okuyabildiğim, sırf tam versiyonunu okuyup almaka için Sanskritçe öğrenme hayaline kapıldığım Mahabharata. Allah’ın İranlısı kendi dilinden eserin tamamına yüzyıl önce erişebiliyormuş meğer.
2012 senesindeyiz. En önemli Hindu destanının dilimize çevrilmesi için daha ne kadar bekleyeceğiz? Elalem bu eseri çeviriyor, yetmiyor TV dizisi yapıyor ülkesinde. Ey çevirmenler, yeri geliyor orijinal dilinden değil, ikinci dillerden (İngilizce gibi, Fransızca gibi ya da yukarıdaki Farsça örnekte görülen tercüme kitaptan) çeviriler de yaptığınız oluyor madem; e peki o zaman ne yapması lazım biz okurların?
Of ulan of… Upanishadlar’ın bile 2008 senesinde basıldığı bir ülkede çok mu hayal ürünü bir yaklaşım benimkisi?
Not: Hastalıktan gebermek üzere yazıyorum bu postu, ölürsem “son arzusu Mahabharata’nın Türkçe’ye çevrilmesiydi zavallı şişkonun” desinler… Siz çevirmezseniz olmaz! (Ama adam gibi tercüme edin lütfen.)
Ühühühühü ağlamak istiyoruum.. Virgilius dönmüüş. Çok sevindim demek yetmez duygulandım filan. Basbaya özlemişim. Hatta merak ediyodum naapıyo lan bu acaba filan diye. Bir de çok pis hastayım sondaki notu görünce de fenalaştım.. Çok fena hasta olmak çok korkunçç.. Ha ne oldu derseniz grip felan ama kötü lan işte.
YanıtlaSilHatunla ayrılmamana çok sevindim bu arada. İnsan korkuyo çünkü senin güzel şeyleri berbat edebileceğinden. Leonard a da laf söyliycek adam mısın sen haa? Hem olayı çakmamışsın bizim onu sevmemizin nedeni siz erkeklerin anlayamadığı bazı şeylere vakıf olduğunu ümit ettiren şarkı sözleridir. Ne diyorum çok fikrim yok, sevinç ve hastalıktan sayıklıyorum.
Bu arada bu yazıyı da okumadım, ne sıkıcı, şöyle hızlı geçtim çeviri sanskiritçe filan bişiler diyo. Smartass smartass yazmış gene bişiler.
Öpüyorum bebekk..
Talisman,
YanıtlaSilhangi uzay saati kuşağında yaşıyorsun, hangi zaman aralığından yazıyorsun kuzum? "Virgilius dönmüüüş" diye gözü yaşlı sevinç naraları atacağına dön de bir kendine bak: neredeyse 1,5 senedir bloguna uğramamışsın, ya evlendi üçüz çocuk doğurdu da başını kaşıyacak vakti yok, ya da intihar etti diye düşünmeye başlamıştım artık senin için. Daha önceki bir senelik yokluğunda da Rusya'ya gittiğini hatırlıyorum, baktık dönmüyorsun, orada kalıp aktif lezbiyen olmaya karar verdiğine ikna etmiştik kendimizi. Hem en azından benim tumblr'ım vardı hayatta olduğumu gösterecek, sen nerelerdeydin esas? Ne haldesin? Blog yazmaktan daha iyi bir şey mi buldun da terkedip gittin buraları?
Bu arada, sevinç ve hastalıktan sayıklıyorum ben de, kusura bakma:)
Hatunla hala ayrılmadım evet, bırakmıyor beni. Çaresiz ben bitireceğim ama henüz hazır değilim:) [ortada kalmayalım, birini bulayım, öyle.]
öptüm bebişko:)
Eleştirmenlerin böyle sıkı sıkıya birbirlerine kenetlenmeleri harika olmuş. İki yıldır işsiz güçsüz gezerken bari çevirmen olayım diye çalmadık kapı bırakmadımsa da eş ahbap akraba konenjanları dışından bu çembere dahil olmanın olanaksızlığını anlamış bulundum. "Çeviriyorum öyleyse varım" demişler ha ne güzel bu laftan neler neler türetilir.
YanıtlaSilÇevirdiği konuda iki kitap şöyle dursun google'dan tarama bile yapmaya isteksiz tırıvırılara sinema kitapları çevirtiyorlar ki, bir daha para verip de Türkçeye çevrilmiş sinema kitabı almaya tövbe etmiş bulunmaktayım. Para vermeden gülmek için iki üç sayfa karıştırma hakkımı saklı tutarım, umarım.