Öykü Üzerine.... İkinci Bölüm.

Hiçbir konuda derinlemesine bilgi sahibi olmamasına rağmen, her konuda ve alanda ahkâm kesme huyuna uyacak şekilde [söz gelimi seneler evvel Gökhan Oral’ın verdiği final ödevine ‘IV. –Korkunç- İvan’ın Psikolojik Otopsisi’ne dair tuhaf bir deneme yazıp, yıldızlı 100 almışlığı vakidir] nutellalı çavdar ekmeğini ikram ettiği tanrı misafirine göz bebeği tayını kaptıran çocuğun psiko-patolojisini anlatmaya başlayabilir bu adam.

Tay gitti… Arkasından bakakaldı delikanlı. Tutkuyla istediği, arzuladığı, hayalini yaşadığı ve bu uğurda bilmediği bir yerde tümüyle yabancısı olduğu işleri yaparak (burada uygun kelime wilderness, yaban-yabancı olabilir) kazanımlarını harcamayıp koruduğu ve en sonunda sahip olmaya hak kazandığı hediyeydi o tay, kısaca, imgelediği hayatın et ve kemik bulmuş simgesi… O tay ile aradığı anlamı bulmuştu hayatı, kendisini o tayla özdeşleştirmişti.

Ama tay ellerinden uçup gitti.

İlk başta isyan duygusu çocuğu sarıp sarmalar. İsyanın öncülü ve yapı birimi ise öfkedir. Kısık ateşe konulan öfke hücreleri birleşip üzerine yarım çorba kaşığı acı kabullenemezlik serpildiğinde, o tencerede isyan yemeği pişer. Bir sinek bulutu gibi kaplar çevresini insanın, öyle bir buluttur ki, ötesini göremediği ve başını nereye çevirse karşısına vızıldayan yüzlerce sinek çıktığı için o kişinin evreni algılaması da sinek bulutu etkisi gibi, pislik ve sinir bozucu bir his, sürekli huzursuz edici bir ses yumağının kulağını tırmalaması şeklinde olur. İsyanın hayata yansıması da çok boyutludur. Güzel göremez, güzel duymaz, güzel düşünemez. Gökyüzündeki beyaz bulutlar sineklerin ötesinde akar, dereden kulağına gelen su sesine sineklerce parazit sokulur, nutellayı yemek asla keyif vermez çünkü o bulutu oluşturan sinekler kavanoza da hücum ederler, çiçeği koklamak istese sinekler de onunla beraber eğilirler… Beş duyu, özetle, beş “güvenli kip”te çalışan bilgisayar fonksiyonu gibi, iyice azaltmıştır işlevini, öldürmez ama adam gibi de yaşatamaz insanı. Sinek bulutu her yerdedir. Çocuk nereye, onlar oraya. Bu bağlamda öfke ve kabullenmezlikten doğan isyan, çekilmez bir şeydir. “Kriz Yöneticiliği” kursu alıp sertifikasını odasına asan kişilerde bile görülmesi muhtemel bir olgudan bahsediyorum, çünkü insanız, et ve kemikten olduğu kadar gözyaşı ve bilumum türden hormondan da mamulüz biz.

Delikanlıya dönelim…

İnsan hayatı boyunca ne aradığını bilmez bir şekilde dolaşır, hatta bir şeyi/kimseyi aradığını bile bil(e)mezken, onu bulduğunda hayatı birden anlam kazanır. Siyah beyaz resim renklenir, 3D film haline gelir. O andan itibaren varlığı bir amaca yönelir, “ben bunun/onun için varım” der, aslında kısaca bilinç hali olarak nitelenebilir o kişinin durumu, artık serseri bir mayın olmaktan çıkarak, hedefi belirli bir torpidoya dönüşür. Dönüşür, tam manasıyla bir dönüşümdür burada sözü edilen; ne olduğu, ne yapacağı, nasıl yapması gerektiği, kimi/neyi istediği netleşir kafasında, işte hikâyedeki delikanlı, tayı gördüğünde bu bilinci duyumsamıştır tüm nöronlarında. Torpido ateşlenmiştir. Delikanlı ise tutkularıyla donatılmış ve aşkıyla süslenmiş torpidosunun sırtında kendisine amaç olarak belirlediği tayı sahip olduktan kısa bir süre sonra, göz göre göre kaybetmiştir. Hayatın anlamı birkaç saat parıldamıştır karşısında, ardından onu karanlığa boğmuştur. İsyan, buradan doğar. Sinek bulutunun arasında, aslında hiçbir yerin ortasında zihninde sürekli düşünceler dolaşır durur: neden geldi başıma bu… nasıl olur… neden ben… Ne için yaptı…

Sorular tutarsızdır, absurd olayın sorgulanması da absurd şekillerde olur.

Delikanlı, tayını kaptırdığı yabancı adama karşı duyduğu öfkenin zamanla büyüyeceğine, içinde ötekilere karşı ciddi bir güvensizlik doğup büyüdüğüne sahip olacaktır. Artık herkesten bir kötülük bekleyecektir, yetiştirme yurdunda karaktersiz bakıcıların elinde büyüyen bir çocuğun sürekli şiddete maruz kalmayı beklemesi gibi, insanlardan daima olumsuz ve zararlı tutum ve davranışlar umarak kendisinden uzak tutacaktır onları. Sosyal ilişkilerinde hep tetikte, gergin ve korunmacı davranacaktır. Merhameti zaaf, şefkati hata olarak görmeyi de ihmal etmeyecektir hayatının geri kalanında.

Öykünün kahramanı olan delikanlı, bir daha tay istemeyecektir, hatta görmekten bile kaçınacaktır. Kendi ‘tay’ı hayalinde yücelecek, gerçekte olduğundan hoş, çekici, kusursuz bir hale gelecektir; ulaşılmaz bir yere koyacaktır onu, kendisinin de erişemediği, ama “ideal” gördüğü… Bu noktada sakat bir şeyler başlıyor işte, erişilemeyeni ideale dönüştürmek aslında hastalıklı bir düşüncedir, erişilmez, ulaşılmaz olanı hedefleyen, idealleştirip bir modelmiş gibi önüne koyan kişi, Latinlerin Omega Melancolia, Farisilerin Mâlihulya dedikleri türden bir karasevdaya tutulmuş gibidir; basit ve sıradan mutluluğu, yaşanabilir ve tadı çıkarılabilir huzuru ve keyfi değil, Kaf Dağının ardındaki nutella okyanusuna erişmek isteyen adam misali hayal aleminde yaşar, hayallerle avunur, ama o hayal ona hep acı vermektedir, çünkü zihin fısıldamaktan vaz geçmez öyle bir şey olmadığını… İlahi bir kıvama sokar aşkını, uyuşan kulakları işitmez aklını, ve o adam, veya hikayedeki delikanlı, karşısına Monica Bellucci kıvamında bir tay veya Coca Cola CEO’luğuna denk bir at çıksa da, hayır, idealize ettiği, hayalinde kristalleştirdiği aşkını istemektedir. Aşkın bir hastalık olduğunu söyleyenler, bu açıdan yanılmıyorlar, adamı yamultur, hayatını kaydırır işte böyle. Daha fazla uzatmayayım bu paragrafı.

Ama devam edelim biz çocuğa: Öfke ve hiddetten egosu da payını alır; hem de ne pay: Göz bebeği gibi baktığı, etrafında pervane olduğu tayı kollayamamıştır, sahip çıkamadığından yitirmiştir… Yoksa yetersiz midir? Beceriksiz? Salak? Değer bilmez? Kızar kendine… En korkutucu düşüncelerden birisi, “hak etmedim mi acaba?” olur, o tayı hak edip etmediğini sorgular. Başarısızlık hissi yenilgiden başka bir şey değildir, yenilmişlik duygusu ise büyüdükçe büyür içinde; bir sınavı geçememiş olmanın verdiği kendine yönelik hayal kırıklığı… Bu “sınav” üzerine yoğunlaştığında ise, gene yabancı adama duyduğu merhametin kendi sonunu hazırladığını, kalbinin yumuşaklığının tayını yitirmesine sebep olduğunu düşünür- kısırdöngü burada başlar. Kendisine öfkelenir, temiz yürekli, dolayısıyla aptal olduğu için, yabancı adama öfkelenir, ona iyi davranmasına karşın aşkını elinden aldığı için… Çember başa döner: Artık kimseye iyi davranamayacaktır çünkü ağzına sıçılmaktadır, hiçbir tay, kendi tayı gibi olmayacaktır çünkü imgeleminde o taya ilahi/ideal bi nitelik kazandırmıştır, kendisine güvenemeyecektir çünkü imtihandan geçememiş, hayatının anlamını yüklediği güzelliğe sahip çıkamamıştır.

Öykünün sonunda “Yabancı! Ey yabancı! Şu anda tayımı benden çaldığın için ağladığımı sanma! Ağlıyorum çünkü sen benim içimdeki sevgiyi çaldın! İnsanlara olan güvenimi ve merhametimi çaldın! Sen benden insanlığımı çaldın!” şeklinde haykıran delikanlı, aslında hem aşkını yitirdiği için, hem artık aşık olamayacağı ve olmak da istemeyeceği için, hem insanlardan nefret edeceği için, hem asla kendisine güvenemeyeceği için ağlamaktadır.

O çocuğun hayatı kaydı ben söyleyeyim.