Maske üzerine'ye Şerh...

Renksiz Kelebek muhtemelen bir altta duran postu okuduktan sonra şu yazıyı yazmış. İnsanın aklına gayr-i ihtiyari Hamlet'in makyaj hakkında Ophelia'ya söylediği tokat gibi laflar geliyor, anımsayınca gülümsedim kendi kendime... Fakat bu çağrışıma sebep olan sözler, konuşmanın evveliyatıyla bağlantılı olduğu için, biraz geriden başladım yazmaya. Aşağıya koyduğum işkencevâri diyaloğun kimseyle ilgisi yok, ama [deli taklidi yapan] Hamlet'in hayata ve cins-i latife karşı spontane gelişen bir tür Letâfet Süresi meali gibi... (Shakespeare'in amma ekmeğini yedim ya, yaz yaz bitmiyor.)


Ophelia: Efendim, hatıra verdiğiniz bazı şeyler kaldı bende, onları size ne zamandır iade etmek istiyordum, lütfedip kabul ederseniz şimdi...

Hamlet: Yok efendim yok, ben bir şey vermedim sana.

Ophelia: Sayın Lodrum, pekala biliyorsunuz ki verdiniz, hem de onları daha da değerli kılan soluğu mis gibi tatlı sözlerle. Tadları kaçtığına göre artık, münasip olur geri almanız. En değerli hediye bile, vereni vergisiz çıkınca, gözden düşer acele.

Hamlet: Haha, hah hahah, çok mu namuslusun sen?

Ophelia: Efendim?

Hamlet: Çok mu güzelsin?

Ophelia: Ne demek istediniz?

Hamlet: Demem o ki, hem çok namuslu, hem çok güzelsen, namusunla güzelliğin elele gezmemeli fazla.

Ophelia: Güzelliğe namustan daha iyi yoldaş mı olur, Efendimiz?

Hamlet: Olur, olur. Çünkü namus, güzelliği kendine benzeteceğim derken, güzellik kaş göz arasında namusu bir muhabbet tellalına çevirir. Bu, eskiden bir tersyüz, paradoks sayılırdı, doğruluğu çıktı şimdi ortaya... Ben bir ara sevdimdi seni.

Ophelia: Ben de öyle sanmış, inanmıştım size Efendimiz.

Hamlet: İnanmayacaktın bana, çünkü eski mayamıza istediğin kadar erdem çal, kolay değişmiyor cibilliyetimiz... Sevdiğim yoktu seni.

Ophelia: Büsbütün aldanmışım demek.

Hamlet: Git, bir manastıra kapan! Bir alay günahkar doğuracaksın da ne olacak? Az buçuk namuslu sayılırım ben, yine de öyle pisliklerim var ki, anam halt etmiş beni doğurmakla. Mağrurum çok, kindarım, muhterisim. Öyle kötü şeyler geçer ki aklımdan, ne aklım eser anlamaya, ne dilim varır anlatmaya, ne gücüm yeter kotarmaya. Benim gibi herifler ne diye sürüklenirler ki yerle göğün arasında? Aşağılık mahluklarız hepimiz, inanayım deme bize! Git, bir manastıra kapan!... Baban nerede?

Ophelia: Evde efendim.

Hamlet: İyice kapat kapıları üzerine, iyice kapat ki, sadece evinde edebilsin maskaralığını. Elveda!

Ophelia: Tanrım, sen yardım et ona!

Hamlet: Evlenirsen bir gün, şu şom ağızlı sözüm küpe olsun çeyizine: İstersen buz gibi soğuk, istersen kar gibi beyaz ol, mümkünü yok, bir kara çalacaklardır alnına. Git bir manastıra kapan! Elveda! İlle de evleneceksen ama, bir salak bul kendine, akıllı olursa çünkü, onu nasıl şamar oğluna çevirdiğini farkedecektir muhakkak. Doğru manastıra, hem de tez elden!

Ophelia: Sen akıl fikir ver ona, ya rabbim!

Hamlet: Sürüp sürüştürmeye de başlamışsın, duydum, hem de iyi yerden! Tanrı size bir yüz vermiş, siz bir başkasını, astarını istiyorsunuz! Kıvırtıyor, kırıtıyor, kıkırdıyor, ona buna olmadık aslar takıyorsunuz, şımarık haspalar sizi! Hadi oradan! Ben yokum bu işte! Deli miyim ben! Evlenme-mevlenme yok diyorum bundan sonra! Evlenmiş olanlar, biri hariç, varsın öyle yaşasınlar, ama bekarlar bekarlıklarını bilsinler! Git, bir manastıra kapan! Hadi! Hadi!!! *



Şimdi dileyen bu diyaloğu filme çekilen en güzel Hamlet uyarlaması olan Kenneth Branagh yapımından izleyebilir:

Kenneth Branagh and Kate Winslet - God Gives You One Face




Oyundaki en içli ve acıklı bir duygusal kargaşanın yaşandığı bölümlerden biri bu.
Aslında Hamlet, Ophelia'ya deli gibi sevmektedir...
Ophelia, masum bir melektir, pir-ü pak.

Ophelia'nin makyajına laf sokan Hamlet'in maskesi nasıl ama? Bence mükemmel...
amacına ulaştı mı? Evet. İntikamını alır oyunun sonunda, babasının katili olan kralı-amcasını öldürür.

Ya kaybettiği?

Hayatından da fazlası...



* çeviri Can Yücel manyağına aittir.