Civilization Üzerine...

Bugün öğlen tatilinde sipariş verdiğim menemeni yerken açtım Civilization’ı, gömleğime kravatıma damlatmamaya dikkat ederek oynamaya başladım. Fransa’yı işgal etmeye karar verip kıyılarına yaptığım kalabalık asker çıkarmasının ardından kanlı bir çatışma sonrası Lyon şehrini ele geçirdim ve o kente yaptım tüm yığınağımı, öyle ki deniz gücüyle de destekleyerek piyadeleri, topçu birlikleri ve sayısını şimdi hatırlamadığım kadar çok bombardıman uçağıyla doldurdum şehri. Strateji basit, işgal seri adımlarla ilerliyordu, önce bombardıman uçaklarıyla kentlerin altını üstüne getiriyor, her Valkyrie uçuşunu takiben bombaladığım şehrin üzerinde beliren bilgi kutucuğunu keyifle okuyordum. “You have killed a citizen of Reims” veya “The Temple of Tours is destroyed!” gibi. Sırada kıytırık Poitiers kenti vardı, şu “Puvatya” diye okunulan. Çatala batırdığım ekmeği menemende gezdirip ağzıma atarken ‘Arapları bu şehirde sikmiştiniz ama bana gücünüz yetmez, ben Slayer’la besleniyorum, War Ensemble a.q.’umun peruklu parfümcüleri’ diye kikirdedim, uçakları saldım üzerlerine, her hava akınının ardından şehrin nüfusu azaldı, kara birliklerim tayyarelerin bomba yağdırma işini bitirmesini sabırsızlıkla bekliyorlardı kenti ele geçirmek için, malum hava kuvvetleri her zaman -adi üstünde havacı- daha havalıdır ama işi yapan, bitiren ordunun proleteri olan Karacılardır: 12 Mart’ta muhtıra mı verelim yoksa darbe mi yapalım diye oturup ciddi ciddi tartışan komutanlar da buna örnektir zaten, Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur darbe için ısrarcıdır, Kara Kuvvetlerinin başındaki General Faruk Gürler ise hükümete muhtıra verilmesiyle yetinmek gerektiği düşüncesini ileri sürer, uzlaşmazlık sürer, en sonunda Muhsin Batur sinirlenip ‘yeter! Ben uçakları kaldırıyorum!’ diye sesini yükseltir, Faruk Gürler sakince ‘peki, ama unutma ki o uçaklar sonunda yere inecekler’ diye karşılık verir. Benim piyadeler de öyleydi işte, havacıların artistik harp gösterisinin bitmesini bekliyorlardı, şehri Fransızlardan teslim alacak olan, işin sahibi onlardı. Devam eden bombardımanın bitmesine yakın, şehir tam anlamıyla dümdüz olup kendini savunamayacak hale gelmek üzereyken şehrin üzerinde şu bilgi kutucuğu çıktı:

“The Library of Poitiers is destroyed!”

Kütüphaneyi yıkmışım.

Birden durdum. Dün, henüz ne tür bir halt olduğunu, ne işe yaradığını anlayamadığım tumblr sayfalarına göz atayım, neymiş bu sağda solda millete rezil olmayayım diye tanıdıkların tumblr sayfalarında gezinmeye başlamıştım, bakındıklarım arasında aglea’nın sayfasındaki fotoğraflar çok ama çok hoşuma gitmişti. Orada, özellikle şu aşağıdaki resmi uzun seyretmiştim, insanların ciddiyeti ve sakinliği idi esas beni etkileyen, yoksa bir kütüphanenin çatısı yıkılsın, yansın, ama kitaplara bir şey olmasın; doğrusu bana Goebbels tarzı bir propaganda/PH aygıtı gibi geldiğini itiraf edeyim. Ama öyle dahi olsa, enfes bir mizansendi.

Sanki Poitiers’nın kütüphanesini yıkan benmişim de, bu fotoğraf da yıktığım kütüphaneden arta kalanlarmış gibi hissettim.

Bombardımana son verip kara birliklerine şehri kuşatma, yolları kapatma emri verdim, o kenti işgal etmekten vazgeçip Strasbourg’a yöneldim. Tabağı önümden kaldırırken baktığım gömleğimde gözüme batan menemen lekesi beni hiç kızdırmadı, zaten üst üste üçüncü gündü onu giydiğim.

Oyunu hafızaya kaydedip çıktıktan sonra, uçağı olmayan sefil bir ülkenin kentlerini bombardıman ederek ele geçirmeye olanak tanıyan bu oyunun ismini Civilization (Medeniyet) koyanların hayatı nasıl da çözümlediklerini düşünüp arkadaşın yandaki odasına doğru sigara içmek üzere masadan kalktım.