Bir önceki post’u okuyan kişilerden kimisi “taşımakta olduğun meslekî kimlik dolayısıyla böyle bir yazı zırvalamak senin için riskli değil mi?” diye sordu, bana empoze edilen düşüncelerden bahsedenler çıktı, bazılarınca da saf muamelesine tabi tutuldum. Varsın olsun. Kapalı, metaforik yazıyorum, millet “ne demek istiyor bu adam?” diye düşünüyor; açık yazıyorum, ya salak ya da kandırılmış diyorlar. O da varsın olsun.

Arnold Toynbee’nin Tarihçi Açısından Din ismiyle çevrilen [A Historian’s Approach To Religion] eserinde, bu kafası çalışan tarih filozofu siyasete de dört dörtlük adapte edilebilecek çözümleme sunar bizlere… Alıntıladığım metinde yazarın işlediği konu Roma İmparatorluğunca Hristiyanlığın resmi din olarak benimsenmesidir aslında. Çeviri otuz yıllık olduğundan bazı kelimeleri anlaşılır kılıyorum, o şekilde okuyunuz:

“Bir kilise kanun dışı olduğu ve her an zulme maruz kalma tehlikesiyle baş başa bulunduğu müddetçe, azalarının [üyelerinin] sayısı muhtemelen cesur, ihlas [yürekten bağlılıkla] dolu ruhani bir seçkin zümreyle münhasır [sınırlı] olacaktır. Mevcut iktidarlarla işbirliği yaptığı andan itibaren onun ahlaki vasfı, zafer arabasına binip tantanalı merasimlere katılmak için sabırsızlık gösteren eyyamcı güruhun kitle halinde ihtidalarıyla [din değiştirmeleriyle] erime temayülüne sahiptir. Bir kilise memnu [yasak] kaldığı nispette eski nizamın [düzenin] zaaflarına ve günahlarına iştirak etmeksizin kendi karar ve tehlikeleri pahasına yeni bir cemiyet tesis edebilir. Müesses [Önceden kurulmuş] cemiyetle ortaklığa girdiği zaman, onun nakiselerine [ayıplarına] bu da sürüklenir, eski cemiyetinkilerle uyuşması imkânsız olan kendi hedefini takip etmeye devam edeceği yerde, onun gayelerine hizmet etme delaletine [sapkınlığına] düşer.”

Milattan sonra 313 senesinde Hristiyanlığı İmparatorluğun resmi dini olarak kabul eden Roma, sadece 12 sene sonra İznik’te bir Konsil topladı; bu konsile bizzat Büyük Costantin (Costantinopolis’in Costantin’i) başkanlık etti; peki bu Konsil’in amacı neydi? Hristiyanlığı Roma İmparatorluğuna uydurmak. Normal şartlar altında, basit bir düşünceyle İmparatorluk kurumlarının kabul ettikleri Hristiyanlığa uymaları gerekirdi değil mi? Ama öyle olmadı, ve 13 sene evvel hep beraber Hristiyanlığın selameti ve yayılması için çalışan insanlardan kimisi bu Konsil kararlarına istinaden İmparatorlukta etkin ve güçlü konumlara getirildi, -onlar sistemin adamı oldular-, kimisi de “İncili yanlış yorumladıkları” kabul edilerek suçlandılar, heretic [sapkın] ilan edildiler ve kanuni takibata uğradılar, Hristiyanlığın Arianizm ekolü ve sonrasında onun takipçisi Nestorius [arap kaynaklarında Nasturilik olarak geçer ki, gizemcilerin pek meraklı oldukları Orta Asya’ya göç etmiş Jean bu adamların devamıdır] bu bağlamda düşünce suçlusu ilan edilmiş kimselerdi. Bu arada birileri de Düzen’in parçası oldu, daha evvel “ideallerine ulaşmak için birlikte çalıştığı” kimseleri sattı, güçlü ve otoriter konumları olan kimselere dönüştüler. Kısaca Vatikan’a yerleşenler, ötekiler sürgüne gönderilsin diye fetva verdiler.

Bu örnek tarihte pek çok defa üç aşağı beş yukarı tekrar etti kendini.

İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Abdülhamit’in dikta rejimine karşı kuruldu, bu uğurda üyeleri her türlü dehşete ve baskıya göğüs gererken bir yandan aydın çevrelerce örgüte beslenen güven ve sempati yayıldı, öte taraftan da halk arasında hüsn-ü kabul gördü cemiyetin üyeleri.
Sonrasında, yeri geldi herifler ortalığının anasını diktiler. Hele bir Bab-ı Ali Baskını var ki, dillere destan.

İran’da mollalar, Şah Rıza Pehlevi’ye karşı tek başlarına mücadele etmediler: Şah’ı alaşağı etmek için, ülkenin geniş petrol kaynaklarını eşit ve doğru bir paylaşımla halka yaymak gayesi güden sol görüşlü/sosyal demokrat vs. insanları da yanlarına aldılar.
Sonrasında İran’dan toplu solcu göçü oldu, kaçamayanlar da asıldı.

Rusya’daki Bolşevik İhtilali, Çarın zulmüne karşı halkların kardeşliği söylemi üzerine kurulmuştu güya, ama herkes biliyordu ki “bütün hayvanlar eşitse de bazıları daha eşitti.”

İlk aklıma gelen örnekleri yazdım, biraz sabredip üzerinde kafa yorsam daha neler çıkar.

İnsanlık Tarihi, bir kandırma ve kandırılma tarihidir.
Belki bu yüzden, Tanrı katında münafık, her zaman kâfirden aşağı görülmüştür. (Kâfir inanmadığını açıkça söyleyendir, münafık ise inanmayan ama kendisini insanlara inanıyormuş gibi gösteren.)
Bir önceki post kâfir üzerine yazılmadı. Münafık üzerine gevelenmişti o.

Özgürlük, Hukuk, Adalet… Münafıkların zikir törenlerinde vecd ile söylediğine bakmasın kimse bu kelimeleri…

Üstad gibi diyesi geliyor insanın:

Kanun diyoruz; nerde o mescud-i muhayyel?
(Kanun diyoruz, nerde o hayali tanrı?)
Düşman diyoruz nerde bu? Haricte mi, biz mi?
(Düşman diyoruz, nerede bu? Dışarıda mı, biz mi?)
Hürriyetimiz var, diyoruz, şanlı, mübeccel;
(Hürriyetimiz var, diyoruz, şanlı, yüceltilmiş)
Düşman bize kanun mu? Ya hürriyetimiz mi?
(Düşmanımız kanun mu? Ya hürriyetimiz mi?)
Bir hamlede biz bunları, kahrettik en evvel.
(Bir hamlede sıçtık hepsinin ağzına)

John Locke bir yerlerde adil ve ılımlı yönetimlerin dünyanın her yerinde huzurlu olduğunu, baskı ve zulüm uygulayan yönetimlerin ise her zaman endişe ve korku ile burun buruna yaşadığını yazar. Youtube’tan korkarlar, blog’tan da korkuyorlar artık. Gazeteciye sus derler, mizah dergilerine sataşırlar.

Metamorfoza uğrayıp devletleşen hükümetlerden bizi kim kurtaracak?

Mağdurken mağrur olan, mazlumken zulme kucak açanları kim cezalandıracak?

Zebur’da Davud'un sorduğu gibi sorayım, “Gözlerimi dağa kaldırıyorum, nereden yardım gelecek bana?”

David Lynch’in Wild At Heart’ının sonunda gökyüzünden inen sarışın peri gelip sihirli değneğiyle bir dokunsa şu memlekete…

Yaşanacak bir yer olsun.

Sonrasında peri geri dönmez bir de yanımda kalırsa Namlı’nın bal-kaymağı gibi olur işte hayatım.